Wiedza w pigułce: Podział wyrazu na głoski

Zapis fonetyczny to zapis wyrazu tak, jak go wymawiamy, a nie jak piszemy. Każda głoska to jeden dźwięk.

Przy podziale na głoski nie patrzymy na litery, lecz słuchamy dźwięków. Niektóre litery wymawiamy inaczej niż piszemy, a niektóre zestawienia liter to tylko jedna głoska. Dlatego zapis fonetyczny często różni się od zapisu ortograficznego.

Dwuznaki (sz, cz, rz, dz, dż, dź, ch) to dwie litery, ale jedna głoska – zapisujemy je razem.

Przykład: deszcz → d-e-sz-cz (4 głoski, mimo że 6 liter).

Spółgłoski ubezdźwięczniamy na końcu wyrazu i przed spółgłoskami bezdźwięcznymi – zapisujemy ich bezdźwięczny odpowiednik.

W języku polskim na końcu wyrazu i przed bezdźwięczną spółgłoską dźwięczne głoski zamieniają się w bezdźwięczne. Piszemy b, ale mówimy p; piszemy d, ale mówimy t; piszemy w, ale mówimy f; piszemy rz, ale mówimy sz.

Przykłady: przykład → p-sz-y-k-ł-a-t (d→t, rz→sz); truskawka → t-r-u-s-k-a-f-k-a (w→f).

Litera i po spółgłosce i przed samogłoską nie jest osobną głoską – zmiękcza poprzednią spółgłoskę.

Przykład: wierzchołek → wi-e-sz-ch-o-ł-e-k (wi to jedna głoska – zmiękczone w).

Jak poprawnie podzielić wyraz na głoski? Powiedz wyraz głośno i wolno. Zapisuj to, co słyszysz, nie to, co widzisz. Pamiętaj o dwuznakach, ubezdźwięcznieniu i zmiękczeniu przez i.